Oproep tot bijdragen | Rome als stad van migratie

Vanaf het begin is Rome een stad van migranten: gesticht door de Trojaanse vluchteling Aeneas en later door zijn verre nazaat Romulus ingericht als asylum, een vrijplaats voor bannelingen, criminelen, slaven, vluchtelingen en vreemdelingen. 

Door de eeuwen heen heeft de stad altijd een aantrekkingskracht uitgeoefend op mensen van elders die er hun heil zochten – of het nu was voor werk, bescherming, macht, kennis of verlossing. Van soldaten tot arbeidsmigranten, en van kunstenaars tot oorlogsvluchtelingen: voor de meest uiteenlopende mensen is Rome de al dan niet gedwongen bestemming voor een nieuw bestaan geweest en vernieuwden zij de stad door hun talen, culturen en gebruiken. En op hun beurt verspreidden zij de Romeinse cultuur door contact met hun thuislanden.

Daarbovenop is migratie altijd een strijd om toegang, status, rechten en kansen in de Eeuwige Stad. Wie mag zich vestigen? Wie krijgt bescherming? Hoe, wanneer en voor wie wordt iemand werkelijk Romeins?

In Roma Aeterna 14.2 onderzoeken we waarom Rome zo’n aantrekkingskracht uitoefent op migranten, hoe migratie in de stad wordt gedefinieerd, bestuurd en begrensd, en hoe migranten het sociale, culturele en politieke leven van Rome vormgeven.

Onderwerpen die aan bod kunnen komen zijn bijvoorbeeld...

• Hedendaagse diaspora’s in Rome: hoe zien de migrantengemeenschappen in het hedendaagse Rome eruit?
• De migrant in Romeinse mythologie: welke rol speelt migratie in de mythes van en over Rome?
• Migranten in Rome door de eeuwen heen: hoe veranderde migratie naar Rome, van republiek en keizertijd tot de middeleeuwen, moderne tijd en het heden? Welke continuïteiten en breuken zijn zichtbaar?
• Stedelijke ruimte en segregatie: welke plekken, wijken en gebouwen speelden en spelen een sleutelrol voor migranten in Rome; hoe hebben migranten het stedelijke landschap gevormd?
• Burgerschap, status en rechten: hoe werd en wordt bepaald wie als ‘Romein’ geldt, en welke rol speelden burgerschap, verblijfsstatus en juridische rechten in bescherming, werk en aanzien in de stad?
• Typen migranten en hun motieven: welke vormen van migratie (politiek, economisch, religieus, intellectueel) zijn in Rome te onderscheiden, en hoe verschillen de ervaringen en kansen van deze migranten?
• Verbeelding en representatie: hoe wordt migratie in Rome verbeeld in literatuur, beeldende kunst, film en populaire cultuur?
• Erfgoed: welke tastbare en immateriële sporen van migranten zijn in Rome terug te vinden, in gebouwen, objecten, rituelen, namen en verhalen? Hoe wordt migratie in Rome herinnerd of juist vergeten?
• De wederkerigheid van migratie: wat is de impact van Rome en Romanitas op het thuisland (bijvoorbeeld de Romanisering van New York City en de Veramerikanisering van Rome)?
• De Romeinse migrant in het buitenland: migranten zijn niet alleen naar Rome toe gekomen, maar ook weggetrokken uit Rome. Waar zijn Romeinse diaspora’s terechtgekomen? Hoe veranderde hun identiteit en hun band met de stad toen zij zich ergens anders vestigden?