Deze cursus vindt plaats op vrijdag 13 november 2026 en zaterdag 14 november 2026
Locatie: Maastricht
(Met overnachting in Maastricht)
(Het is ook mogelijk alleen de lezingendag op vrijdag 13 november bij te wonen)
De cursus
753 voor Christus: een jaartal dat iedereen die een Romereis begeleidt kent. Romulus sticht z'n nieuwe stad. Heel wat eeuwen later wordt er een Romeins keizerrijk gesticht door Octavianus, en onder leiding van Petrus en Paulus komt er een christelijk Rome op. Dat christelijke Rome wordt bekroond met de stichting van een christelijk keizerrijk door Constantijn.
Kortom: in een tijdsbestek van 1000 jaar vindt Rome zichzelf telkens opnieuw uit. Het wordt, zo gezegd, opnieuw 'gesticht' en krijgt dan een nieuwe identiteit. De oude identiteit van Rome blijft echter wel steeds merkbaar en komt steeds terug.
De vragen die we centraal stellen tijdens deze verdiepingscursus zijn: waaróm wordt nu juist Rome telkens opnieuw gesticht? Welke keuzes maken nieuwe machthebbers bij het teruggrijpen op het verleden - en waarom die keuzes? Hoe komen die keuzes tot uiting in contemporaine literatuur en kunst?
Dit 'ktistische' perspectief op de stad is vernieuwend en leidt tot een verdiepende kennis over de stad. Je wordt je bewust(er) van langdurige processen die horen bij de beeldvorming van machthebbers. We zullen zien dat dit perspectief op veel plekken in de stad te gebruiken is tijdens je rondleidingen gedurende een Romereis.
Zoals bij elke cursus behandelen we het rondleiden in Rome aan de hand van 'rode draden', in dit geval de (her)stichtingen. We zetten de grote lijnen uiteen via een (kunst)historische context, zodat je een antwoord kunt geven op een vraag als 'Wat is de identiteit van Rome?', maar zoomen uiteraard ook in: hoe verhoud je je in de 10e eeuw tot iemand als Augustus? Waarom zien we de wolvin steeds terugkeren in fascistisch Rome? Op die manier kun je op concrete plekken in Rome de tijdens deze cursus opgedane kennis in de praktijk brengen tijdens een rondleiding.
Na de lezingendag op zaterdag organiseren we, voor wie de tweedaagse variant volgt, een diner om kennis te kunnen maken met Romereisbegeleiders uit het hele land: nuttig én gezellig! We overnachten in het centrum van Maastricht.
We doen deze cursus ook met een reden in Maastricht. Naast dat het een fantastische stad is - de oudste van Nederland, of in ieder geval de langst bewoonde stad - is de rol van bisschop Servaas een heel interessante om te bespreken in het kader van een Romereis. Hij is voor Maastricht een hoeksteen, een alternatieve Petrus; beiden zijn ook afgebeeld met een sleutel.
Maastricht wordt opnieuw uitgevonden als het van Romeinse stad een bisschopsstad wordt. De Servaaskerk valt onder de hertog van Brabant. Tegelijkertijd moet de stad zich verhouden tot het prinsdom van Luik, met als belangrijke cultusplek de Onze Lieve Vrouwenkerk. Op hetzelfde moment trekt dus zowel een geestelijk als een wereldlijk heerser aan de stad. De patronen die we zullen ontdekken op onze excursiedag (zaterdag), zullen overeenkomsten vertonen met de patronen die we over Rome hebben besproken. Op die manier kun je een beeld krijgen van hoe je een excursie naar Maastricht kan gebruiken als voorbereiding op de Romereis.
Kortom: wil je een vernieuwend perspectief voor je rondleidingen tijdens een Romereis aan de hand van de laatste wetenschappelijke inzichten over Rome, dan is dit bij uitstek een cursus voor jou.
Belangrijkste informatie op een rij
Doel
De deelnemers raken in twee dagen vertrouwd met de rijke geschiedenis, de ideologische gelaagdheid, en de kuntuitingen die horen bij de diverse herstichtingen van Rome. We verdiepen de inhoudelijke kennis, maar besteden ook ruimte aan de didactische aanpak.
We maken inzichtelijk hoe je een excursie naar Maastricht zou kunnen gebruiken ter voorbereiding van een Romereis, aangezien ook in Maastricht als het ware een 'herstichting' heeft plaatsgevonden, van Romeinse stad naar christelijke bisschopsstad.
Er is ruim gelegenheid om te netwerken met andere Romereisbegeleiders uit het hele land.
Voor wie?
De cursus is gericht op alle docenten in het voortgezet onderwijs die als begeleider van een groep leerlingen meegaan op de Romereis. Het is een verdiepingscursus, dus enige basiskennis over Rome wordt bekend verondersteld.
Na deze cursus:
● Kan de deelnemer zelfstandig invulling geven aan een eigen rondleiding met enkele didactische handreikingen voor deze complexe plekken.
Inbegrepen in de kosten:
● Een twee dagen vullend programma met lezingen door experts en een didactisch kader voor een bezoek aan locaties in Rome;
● Toegang tot de te bezoeken sites;
● Een overzicht van essentiële literatuur en handige primaire bronnen;
●Een introductie op en een donateurschap van het tijdschrift Roma Aeterna, dat speciaal gericht is op de Nederlandse Romereiziger;
●Een overnachting in een eenpersoonskamer in het Green Elephant Hostel in Maastricht;
● Lunch en diner.
Programma
(onder voorbehoud)
Vrijdag 13 november: lezingendag
11:30 Ontvangst in het centrum van Maastricht (Cellebroederskapel).
12:00 - 13:15 Start lezingenmiddag
12:00 - 12:30 Proloog en theoretische inleiding12:30 - 13:15 Lezing 1: De stichting van Rome in de Oudheid en de Late Oudheid
13:15 Lunch
14:15 - 17:30 Vervolg lezingenmiddag
14:15 - 15:00 Lezing 2: De adel als stichter in middeleeuws Rome
15:00 - 15:45 Lezing 3: Stichtingsfresco's in de Capitolijnse musea en de Santi Quattro Coronati
15:45 Pauze
16:15 - 17:00 Lezing 4: De zoektocht naar Romulus in de moderne tijd
17:00 - 17:30 Epiloog
Avond Gezamenlijk diner
Zaterdag 14 november: excursiedag
09:00 - 13:00
Al wandelend door Maastricht bekijken we hoe deze stad een herstichting heeft ondergaan, van Romeinse stad naar bisschopsstad. Op die manier kan een excursie naar Maastricht de ideale voorbereiding zijn op een Romereis. In Maastricht kijken we goed naar archeologie, en behandelen we hoe je methodologisch de stichtingen op excursie kunt behandelen. We bezoeken de Servaaskerk, Dominicanerkerk en hotel Derlon.
13:00 Einde nascholing (centrum Maastricht)
Middag
Facultatief bezoek Centre Ceramique.
Organisatie & docenten
● drs. Pax Veerbeek (kunsthistorica, University of Warwick)
Kosten
De kosten bedragen EUR 475 (vrijgesteld van BTW) per persoon, inclusief overnachting in een eenpersoonskamer met ontbijt, lunch, diner, toegang tot de diverse sites en nascholingscertificaat. Het is ook mogelijk om alleen de lezingendag op vrijdag bij te wonen voor EUR 350 (vrijgesteld van BTW) per persoon, inclusief lunch en nascholingscertificaat.
Voor de kosten kan een beroep worden gedaan op het nascholingsbudget. Na aanmelding ontvang je een factuur per e-mail.
Aanmelden kan tot 6 november 2026; er geldt een minimumaantal deelnemers van 7, en een maximumaantal van 15 deelnemers voor de tweedaagsevariant. Indien het minimumaantal niet gehaald wordt, zal een reeds betaald bedrag volledig gerestitueerd worden.